17 giờ 35 phút, ngày 30 tháng 12 năm 2003, trên đài truyền hình Hà Nội, Việt Nam, mục rao vặt:

Kết bạn bốn phương

Nam 27 tuổi, cao 1.7 m, cận 5.5 diop, hiền lành, sáng sủa, hay cười, cười duyên, trán cao, tóc đinh năm phân, vừa hoàn thành bằng thạc sĩ tại trường Oklahoma, US, hiện tại chưa có vợ, không có người yêu. Không hay nghe nhạc, thích phim hoạt hình, ví dụ như Tom và Jerry, thích ăn món ốc nấu chuối đậu, thích màu xanh navy. Biết nấu ăn, nấu khá nhất là món “gà hổ lốn” (Footnote: thịt gà và đủ tất cả các thứ hành, rau, cỏ, gia vị, cái gì thấy hợp thì trộn vào, rồi hấp). Uống được bia rượu, đặc biệt thích bia hơi Việt Nam, hút được thuốc nhưng không nghiện.

Mong muốn làm quen với tất cả các bạn gần xa, không phân biệt tuổi tác giới tính. Nếu trong quá trình kết bạn, cảm thấy tâm đầu ý hợp, sẽ ngỏ ý cùng nhau phấn đấu nuôi dạy trẻ. Đứa trẻ đã được 3 tuổi, 1 tháng, 10 ngày, rất ngoan, ít khi quấy khóc, chỉ thỉnh thoảng hay ốm vặt vì server down, ăn uống đơn giản. Tất cả những gì bé cần là lòng nhiệt tình và sự yêu thương.

-(Nhạc nền: “Mùa xuân ai đi hái hoa, còn em đi nuôi dạy trẻ….”)-

Quên, tên bé là HAO. Và tôi tên là Mai Thanh Hà.

Có lẽ khó có thể hình dung đây là hình ảnh ngoài đời của anh, con người quá quen thuộc với các thành viên H-A-O mà mỗi khi nghĩ về anh mọi người lại nhớ tới cáI ảnh avatar anh đang bế đứa cháu, trộm nói xấu sau lưng trông như bố với con, với vẻ mặt nghiêm nghị trông thật phù hợp với những dòng chữ anh viết, ngắn gọn và đủ ý, thỉnh thoảng có chữ viết hoa, không hay sai chính tả, không hay biểu lộ cảm xúc, chỉ nói về công việc, công việc và công việc đi kèm.

Thế nên thật là thú vị khi “tóm” được anh trong bộ dạng hiền lành của chú cừu non trước móng vuốt sói của BBT để làm cuộc phỏng vấn chớp nhoáng đầu năm (mà thực ra là để hả hê trả thù cho bao tháng năm bị đì dưới quyền quản lý của anh và bị “quát mắng”).

-Nếu được tự nói về mình, anh sẽ miêu tả tính cách của mình như thế nào?

+Hỏi câu đấy làm sao mà anh trả lời được (cười). Hiền lành, ít nói, chắc là chỉ thế thôi.

-Ít nói thì có thể hình dung ra được, nhưng hiền lành thì..... thật khó tưởng tượng ra bởi vì mọi người có vẻ đều có ấn tượng về một Mai Thanh Hà nghiêm khắc và thỉnh thoảng còn hay.. quát nữa ở trên diễn đàn? Tại sao vậy? Hay đấy có phải là một hình tượng mà anh cố gắng tạo ra?

+Thực ra cũng không hẳn là anh cố tình tạo ra một hình tượng như vậy, sau này có người nói cho thì mới biết. Nghĩ lại thì thấy mình cũng hiền mà, nhưng chắc là do công việc trên H-A-O cũng bộn bề, căng thẳng… Ví như hồi đầu anh có lên HAO để mà vui chơi, để enjoy việc đó, nhưng về sau chủ yếu lên là vì công việc. Nếu mà là lên để chơi, thi anh có thể nói chuyện thoải mái, nhẹ nhàng vui vẻ. Nhưng nếu muốn công việc được hoàn thành và phát triển HAO thì cần có sự nghiêm túc.

Đi chơi chẳng hạn, thì không có những việc không thành công hay thành công, chỉ là vui thôi. Còn công việc, anh không muốn quá nhẹ nhàng hoặc quá thế này thế kia, vì đôi khi vui vẻ quá lại trở thành xuề xoà, xuề xoà quá lại trở thành dễ dãi, và khó nói nghiêm túc vì đã hay đùa cợt với nhau. Và cũng vì công việc quá nhiều nên chỉ giải quyết nó thôi cũng đã hết thời gian để mà có thể nói chuyện, vui đùa với nhau được. Thế nên ngay cả Trang chích nhiều khi cũng chán vì nói chuyện với anh thì toàn nói về công việc (cười). Bởi thế nên đôi khi cũng là chấp nhận đóng vai người xấu, để mà mọi việc được làm nghiêm túc và thành công hơn (đau khổ).

Đang phân vân không biết có phải vì đã quá xuất thần trong vai nhân vật phản diện trong chính kịch HAO mà con đường tình duyên ngoài đời của anh vẫn còn dang dở hay không. Nhưng hỏi kỹ thì hóa ra lại là không phải. Các cô gái hiện đại ngày nay đã tinh tường hơn trong cách đánh giá các chàng trai và mặc dù anh đã cố gắng quát nạt rất nhiều để che giấu sự hiền lành dễ thương của mình mà cho công việc được hoàn thành thì cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra, 90% những cô gáI xung quanh anh đều dễ dàng nhận ra rằng anh thật là “hiền, hiền đến không tưởng tượng được, và rất dễ bắt nạt” (Trích lời của một nhân vật giấu tên). Và riêng anh thì đã phảI thương tâm thú nhận rằng lý do của việc “hiện tại chưa có người yêu, và cũng chưa muốn có người yêu trong tương lại gần” là vì con gáI thật phức tạp, mà sau một vàI số nhiều lần rung động thì anh phát hiện ra là mình chưa đủ phức tạp để hiểu họ nên cũng đành “kính nhi viễn chi” mà thôi. Thế nên bây giờ chỉ dám mong ngóng “việc đó khi nào đến thì nó sẽ đến, giả dụ như ngày mai mình bước ra ngoài đường thấy “một cáI gì đấy” thì cứ thế đấy mà thế đấy thôI”, và cũng không dự định gì trong tình cảm, mà quay đi quay lại, chỉ thấy toàn là những dự định về công việc.

-Thế thì lại nói về công việc một chút đi vậy. Anh kể một chút về những gì anh đã làm sau khi tốt nghiệp trung học từ trường Ams cho mọi người biết được không?

+ Anh ra trường năm 1995, thi vào Kiến Trúc và Mỏ và đỗ cả hai nhưng chọn ĐH Mỏ-Địa chất theo nghiệp gia đình, vì bố anh là giáo viên trường Mỏ. Học được hết năm thứ 2 thì anh được nhận học bổng của Petro Vietnam transfer đi học ở Oklahoma. Sang Mỹ năm 1997, gọi là transfer nhưng anh hầu như phải học lại từ đầu. Mất 4 năm học xong đại học, anh lại được học bổng của trường để học bằng Master và hiện tại cũng đang được trường cho học bổng để làm PhD tiếp tục nghiên cứu. Ngành học chính của anh là ngành Địa Vật Lý. Đó là ngành khoa học nghiên cứu trái đất sử dụng những phương pháp không trực tiếp. Có những thứ như đồi núi, ta có thế nhìn thấy và trực tiếp khảo sát được. Nhưng những thứ trong lòng đất, ví dụ như dầu, khoáng sản thì ta không trực tiếp nhìn thấy, đào lên thì lại quá tốn công và phức tạp, nên ngành đia vật lý sử dụng những sóng địa chấn hay ra đa để nghiên cứu chúng. Ví dụ như anh là học về cách đi tìm dầu như thế nào, bằng cách phát một cái tín hiệu xuống lòng đất, mỗi loại đất sẽ có phản ứng khác nhau đỗi với tín hiệu truyền xuống và phụ thuộc vào những tín hiệu phản ứng, bọn anh sẽ có thể phân tích đó là loại đất gì và địa hình như thế nào. Thế nên ngành của anh có thể gọi là ngành “nghe lời của đất”.


-Hình như anh vừa mới bảo về xong đề tàI Master của mình vào giữa tháng 12 này thì phải?

+ Ừ, anh vừa mới bảo vệ xong hôm 18/12, hôm trước hôm sau là chạy về HN ngay lập tức join cùng với mọi người chuẩn bị cho Đại Hội HAO. Đề tài Master anh làm là phân tích sự giống nhau trong dữ liệu địa chấn ba chiều để mà tìm ra các cấu trúc đứt gãy trong lòng trái đất. Anh nghiên cứu phân tích dữ liệu của một vị trí ở Texas cho đề tài của mình, vì dữ liệu của nó cụ thể, phong phú và đầy đủ hơn. Anh rất muốn phân tích một khoảng đất ở Việt Nam, nhưng lấy dữ liệu ở nhà mình khá khó khăn, một phần là chất lượng chưa đầy đủ, và thứ nữa là những vấn đề bản quyền cũng phức tạp.

Thì thông thường, nếu mình có thể xác định được nơi nào có dầu thì có thể men theo để xác định giới hạn của nó, ví dụ như có thể bên trong là dầu và bên ngoài là một lớp đất đá. Nếu phương pháp của anh thành công và chất lượng cao thì sẽ rất nhanh chóng tìm được bờ của vỉa dầu khi xác định được vị trí của mỏ vì nó hoàn toàn tự động hoá, chỉ cần nhập dữ liệu vào là có thể vẽ ra được cái bờ đấy và có thể xác định dễ dàng hình dáng và trữ lượng của mỏ dầu. Dĩ nhiên là việc bên trong nó có chứa dầu hay không hay là các chất khác thì phải dựa vào những phương pháp khác nữa để tăng tính chính xác của nó lên.




-Hiện tại VN đã có khá nhiều mỏ dầu khí, anh nghĩ có thể tìm thêm được nhiều mỏ dầu nữa trong VN không?

+ Cái đấy thì rất khó nói là có hay không, bởi vì chúng ta cũng chưa khảo sát hết được, thềm lục đia VN khá rộng và cấu trúc các mỏ dầu VN cũng khá khác thường so với các nước khác trên thế giới. Như hiện nay chẳng hạn, các mỏ dầu được tìm thấy giữa các lớp đá hoa cương - móng của các lớp đất dưới đáy biển. Và việc dầu trữ ở đó là việc không bình thường so với các mỏ dầu khác trên thế giới. Thêm nữa, hiện nay nói là nhiều dầu cũng không hẳn là nhiều, chỉ là nhiều so với GDP của nước mình chứ các mỏ thì vẫn còn khá nhỏ, mình vẫn chưa biết được giới hạn của chính mình là thế nào. Bởi thế nên hoàn toàn có khả năng là sẽ tìm thấy những mỏ mới chứ.

-Thế kế hoạch năm năm lần thứ nhất của anh sắp tới là gì?    
  
+ Anh đang xin visa để sang làm PhD vài năm nữa kết hợp những thứ anh đã làm trong master về dữ liệu địa chấn kết hợp với địa chất - đất đá và cấu hình cụ thể- để tăng tính chính xác và cụ thể hơn trong sự ứng dụng của ngành địa chấn và sau đó thì… quay trở về VN, bắt đầu... chiến đấu thôi.

Muốn hỏi để biết thêm về cuộc sống của anh ở bên Mỹ có gì hay, những khi không phải thâu thức đến 4-5 giờ sáng đợi tin từ Hà Nội nhắn sang, không phải o­nline trên YIM 17/24 giờ túc trực để xử lý những việc khẩn. Thấy anh kể bên đó trường Oklahoma là trường có cộng đồng sinh viên Việt Nam sang du học đông nhất trong bang, tận những 60-70 người trong đó có gần một nửa là con gái, thế nên cũng vui, cũng tụ tập nấu nướng, sinh nhật lễ tết nhộn nhịp như ai. Nhưng có lẽ vì vẫn quyết tâm làm Đường Tăng tới Tây Thiên thỉnh kinh, cuộc sống ngày thường của anh không xuất hiện bóng hồng nào.

Một ngày mới bắt đầu đối với anh không phải bằng ánh bình minh mà trong ánh nắng gay gắt của mặt trời lúc 11 giờ. Nhoáng nhoàng đánh răng rửa mặt, anh nhảy vào xem emails rồi vào mạng xem có vấn đề gì cần phải giải quyết trên HAO không. Khoảng 1-2 giờ thì ăn trưa, chiều thì chạy lên trường làm nghiên cứu, mà thực ra là vừa nghiên cứu đề tài, vừa nghiên cứu HAO. Tối thì lại vác bát sang nhà anh Duy Hưng ăn cơm, xem phim, nghỉ ngơi đến tầm 9 giờ thì hoặc là lên trường hoặc là ở nhà làm việc. Có những dịp, mười mấy đứa trong cùng trường thuê xe tự lái đi vòng quanh nửa nước Mỹ trong 2 tuần, dừng lại mỗi bang một chút. Hay khi hội sinh viên San Fransisco kêu gọi sinh viên toàn nước Mỹ tập hợp, anh cũng máu mê bay sang, cùng với mọi người lái xe đi long dong quanh khu vực Bắc Mỹ trong 14 ngày.

Cuộc sống đủ sắc màu, nhưng loanh quanh đi đâu cũng chỉ lại lo lắng trăn trở về HAO, hơn cả có con mọn. Nung nấu ý tưởng thành lập một trang web cho tất cả học sinh trường Ams từ những năm 98-99, nhưng không phải là dân IT, nên bước đầu lọ mọ xây dựng một website chuyên nghiệp thật là khó khăn, tự mình mày mò, chịu trách nhiệm kỹ thuật chính, anh là đầu mối quan trọng nhất tập hợp mọi thông tin để quản lý website HAO. Để kể về anh và HAO, hình như sẽ chẳng bao giờ kết thúc được, mà nói thêm nữa có lẽ cũng sẽ chỉ giống như vẽ rắn thêm chân. Nếu HAO là một ngôi nhà - cái hình ảnh về HAO anh muốn mọi người cảm thấy - thì sự hiện diện của anh ở HAO giống như một cánh cửa vô hình, khép kín để bảo vệ những gì bên trong đã xây dựng được, và mở rộng ra đón chào bạn bè thân thuộc. Chắc chắn và tin cậy. Ấm áp và chan hòa. Đó là những gì mọi người có thể cảm nhận được nhanh chóng khi tiếp xúc, khi biết về anh.Thế nên để kết thúc bài viết này, ta hãy cùng lắng nghe một vài người xung quanh nói về anh - cái “người xấu hiền lành” ấy.

"Giữa năm 2000, qua #ams tôi quen hacnho, em trai một người bạn cùng lớp ngày xưa. Thật bất ngờ, cả hai đều có chung ý định lập trang web cho trường Ams. Qua vài lần trao đổi ngắn gọn, cả hai đều thống nhất gộp chung hanoi-amsterdam.org va hanoi-amsterdam.net lại thành một website duy nhất là hn-ams.org. Và cũng từ đó tôi gắn bó với Hà.

Cái thuở ban đầu ấy cũng cam go lắm. Dùng forum thay cho một trang web đơn sơ, cũng có nghĩa là phải thử nghiệm đủ loại chương trình, thay đổi không biết bao nhiêu lần cấu trúc. Nhờ có sự nỗ lực của Hà, Trực và những đóng góp quý báu của Điền Trang, Linh, ... forum hn-ams.org đã dần dần nên hình nên vẻ để chính thức ra đời nhân dịp kỉ niệm 15 năm thành lập trường.

Một trang web mới cũng như một đứa trẻ sơ sinh thường xuyên cần chăm sóc. Một forum mới lại càng giống như chút mong manh ấy của sự sống có thể bùng lên, nhưng cũng có thể le lói dần và tắt ngấm nếu thiếu người duy trì và tiêm thêm sức sống. Forum hn-ams.org cũng từng gặp những giây phút nguy nan, khi vài lần gặp crash đã làm giảm nghiêm trọng số thành viên trực tuyến. Nhưng những lúc khó khăn đó cũng chính là lúc tôi bắt gặp Hà bền bỉ và kiên nhẫn với forum nhất. Nhờ sự khéo léo đáng phục của Hà mà forum còn tồn tại, để dần dần vươn mình lớn dậy trở thành HAO của chúng ta bây giờ.

Có thể nói ngắn gọn và ... tượng hình như thế này, Hà như hai chữ HA, khởi đầu cho HAO, và Tố Giao như ... chữ O ... giúp cho HAO phát triển ... tròn trịa như ngày nay, trở thành một hiệp hội học sinh vững mạnh."
11.2003
Ngô Nguyễn Duy - Lý 86-89


"Nhiệt tình, có trách nhiệm và nghiêm túc - đó là những ấn tượng đầu tiên khi tôi làm quen với em. Qua bài viết đầu tiên tôi đọc trên trang web của HAO, thảo luận về "Người Việt Nam xấu xí", tôi đã có ấn tượng Mai Thanh Hà là một cậu bé có những suy nghĩ rất sâu sắc và chín chắn so với tuổi của mình. Ngày đầu tiên sau khi tôi đăng kí vào HAO, em đã gửi thư và gọi điện cho tôi để làm quen. Hơn hai tiếng đồng hồ tranh luận qua điện thoại, từ chủ đề "người Việt Nam xấu xí" chúng tôi đã chuyển sang chủ đề làm sao để phát triển hiệp hội HAO từ khi nào chẳng biết. Tình cảm và lòng nhiệt huyết của em dành cho HAO khiến cho tôi cảm thấy HAO như chính một phần máu thịt của em vậy. Tôi biết, có những lúc em thực sự mệt mỏi khi công việc của HAO không được như em mong đợi. Vào lúc đó, điều duy nhất tôi có thể làm được là động viên tinh thần và giúp em vượt qua những giây phút khó khăn vì tôi biết dù thế nào đi chăng nữa, em cũng không thể rời bỏ HAO và HAO cũng không thể nào thiếu vắng em được. Tôi tin rằng với công sức và tâm huyết mà em đã dành cho HAO, những điều em mong đợi ở HAO cũng sẽ trở thành hiện thực."
Ngô Tố Giao - Hóa 86-89



"Hôm nay là cách mạng Nga
Thấy đời vui quá, bác Hà cũng ra
Vươn vai, bác mới khề khà
Làm trai phỉ chí ấy mà bồng tang
Chút tài tế thế kinh bang
Gọi mưa hô gió lập làng tên HAO
Gian nan chỉ tựa hồng mao
Những mong hội tụ anh hào bốn phương

(Nhân hôm trời đất ngát hương
Chúc bác thăng tiến trên đường công danh
Tình, tiền như nước Sông Xanh
Khoẻ, vui, “xinh” mãi, như cành hoa Mai)"

Giời, nhà em nhớ nhất lần bác Hà doạ bỏ HAO đi chơi, vợ chồng con cái kéo cả vào HAO ăn mừng cùng bá quan. Thế mà mừng hụt. Bác ý lắm nhân tình (ý, ân tình) ở HAO lắm, chả chịu đi cho.

Lúc nào cũng đầu tắt mặt tối chuyện thesis, áo cơm, chả hiểu sao vẫn khoẻ thế. Gớm chết, rồi chúng dân cũng phải guồng cùng cụ. Lúc thì đòi thay áo mới cho HAO, lúc lại chạy sang lo vun vén tập san, thư viện dữ liệu. Vừa nghe cụ đằng hắng mắng nhiếc lũ lâu la sửa lại code, đã thấy ngọt ngào ngân nga “making love out of nothing at all” với kiều nữ Hoài Phương bên Yahoo Karaoke quán rồi. Tráng kiện tợn. Mà cũng ướt át tợn.

Nghe đâu Tây nó đồn rằng cụ còn là Thấy Địa Lý khét tiếng xứ Huê Kỳ. Hồi khai Net lập HAO, phong thủy cụ tận tường lắm- Tả "Trực Giao Sơn"-Hữu "Duy Linh Hải". Thế long phục hổ chầu. Nhân định hơn trời định, HAO cứ nhăn răng sống. Mà sống càng lúc càng mạnh mới ác chứ.

Cụ Hà ơi cụ Hà! Cụ tạo chi nên ân tình này ! Để bầu đoàn thê tử chúng em dứt mãi chả ra."

Hải Miên