Hà Nội - Amsterdam, cái tên đó hơn 10 năm qua đã trở thành niềm tự hào của Thủ đô. Nhiều người đã gọi tắt: trường AM, đầy thân thương. Trong số hơn 4.000 học sinh từ mái trường này trưởng thành, trở thành những nhà kinh tế, nhà ngoại giao, những kỹ sư, bác sĩ... đã có hơn 400 em là học sinh giỏi quốc gia và gần 3ó em đạt các giải thi quốc tế. Học sinh trường AM không chỉ được biết đến là những tấm gương sáng về học tập mà còn được bè bạn trong nước, quốc tế biết đến trong các cuộc hội thảo, hội nghị, lớp học ngắn hạn ở Thái Lan, Anh, Pháp, Mỹ và Trung Quốc... Nhiều em còn là những tài năng văn nghệ, thể dục thể thao. Trở thành học sinh trường AM là niềm mơ ước và là mục tiêu phấn đấu của nhiều thế hệ học sinh Hà Nội.

Thành công của trường AM trong việc tạo nên một đội ngũ học sinh giỏi cho Thành phố và cho đất nước thật đáng ghi nhận. Thành công đó là kết quả của sự đầu tư của Thành phố cho trường chuyên này, là sự phấn đấu không mệt mỏi của đội ngũ hơn 100 thầy cô; và còn là kết quả của sự quan tâm của các bậc cha mẹ học sinh. Khác với trước đây 10 năm, khi vấn đề kinh phí cho sự phát triển của nhà trường là gai góc nhất thì giờ đây, tuy chưa phải đã dư dật song nhà trường đã có thêm trang thiết bị hiện đại hơn giúp cho học sinh giỏi có dịp ra nước ngoài dự thi cũng không quá ngỡ ngàng. Giờ đây, phòng thí nghiệm, thư viện của trường xứng đáng là nơi tập sự, tự nghiên cứu đầu tiên trên con đường thành đạt của học sinh...

Nhưng với AM và cũng như với hệ thống lớp chọn trường chuyên đang ngày càng phát triển như hiện nay thì dường như phải đặt ra một vấn đề biết rồi mà chưa làm được bao nhiều. Đó là đào tạo nhân tài, đào tạo học sinh giỏi hay trở thành một thứ lò luyện thi? Không nhẽ với "cơ ngơi" như vậy, với đội ngũ thầy cô như vậy mà chỉ để đào tạo ra những học sinh theo con đường "khoa cứ"? Điều trăn trở đó cũng chính là điều mà nhiều nhà giáo "lão thành"; những người cách đây 30 năm là những học sinh của những lớp chuyên đầu tiên nay trở thành những người dạy học sinh chuyên băn khoăn, lo lắng. Xưa kia, những lớp chuyên đầu tiên ra đời giúp cho học sinh rèn luyện năng lực, tự đào sâu nghiên cứu kiến thức và quan trọng hơn, các em sẽ được thầy giáo của mình truyền lại cho một niềm say mê, một hoài bão trên con đường nghiên cứu khoa học. Sau mấy chục năm, với thiên hướng thiên về đánh giá theo kết quả thi cử, mục đích đặt ra ban đầu cho trường chuyên ngày càng mai một. Học sinh giờ giỏi hơn, giải quyết được những vấn đề hóc búa hơn nhưng đa phần là những "máy" giải bài, nhưng ít có năng lực tự nghiên cứu và ý chí vươn lên trên bước đường khoa học. Số học sinh vừa học để vừa thi, vừa rèn luyện qua tìm tòi nghiên cứu, nuôi dưỡng hoài bão học tập cho suốt cuộc đời không nhiều. Khi trò chuyện với nhiều học sinh đạt giải quốc tế và toàn quốc một số môn khoa học cơ bản, chẳng mấy em bầy tỏ thiên hướng sẽ tiếp tục theo đuổi môn khoa học đó. Việc học giỏi và thi đạt giải là một chuyện, còn khi lựa chọn con đường vào đời thì hầu hết các em đều có một cách nhìn rất thực tế. Không phải là không có cơ sở khi nhiều thầy cô có một nỗi lo rằng: chắc chắn trong số các em sẽ có nhiều em thành tài nhưng mai đây ý thức của họ đối với đất nước như thế nào? Đó vẫn là câu hỏi muôn thủa.

Cùng với con chim đầu đàn là trường AM, một vài năm gần đây hệ thống trường chuyên, lớp chọn đã phát triển mạnh ở tất cả các quận huyện. Một vài quận huyện đã xây dựng được những trường chuyên, những nơi khác chưa có trường riêng thì có hệ thống các lớp chuyên ở các trường TTXS. Các lớp cuối cấp ở tiểu học thì có lớp chọn. Những trường không có lớp chuyên cũng mở rộng hệ thống lớp chọn, có nơi còn có chọn loại 1 (A1), chọn loại 2 (A2). Trong điều kiện kinh tế xã hội chưa cho phép đầu tư lớn cho giáo dục, trường chuyên, lớp chọn là một biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bằng đầu tư có trọng điểm. Trong khi đó năng lực học sinh cũng rất khác nhau, có một số ít có khả năng học tập khá hơn cần được bồi dưỡng để phát triển thì trường chuyên lớp chọn là giải pháp hợp lý. Các lớp chọn, lớp chuyên này thực sự là "con cưng" và là hạt nhân trong các phong trào học tập của mỗi trường. Học sinh được tuyển vào những lớp này sẽ được tạo điều kiện học tập tốt hơn; đặc biệt là về giáo viên, đồng thời các em sẽ có một môi trường học tập thuận lợi. Do những ưu điểm của nó mà hiện nay các bậc cha mẹ đều mong muốn con mình thi được vào lớp chọn, lớp chuyên. Sau khi nghỉ hè các em lại bắt đầu một cuộc chạy đua mới để vào được lớp A1, mà xem ra cuộc chạy đua này cũng không kém phần gay cấn cũng như không thiếu những dư luận về chuyện tiêu cực nhưng không dễ gì vạch mặt chỉ tên.

Trở lại trường AM, cái nôi của những tài năng, nơi mà những người có tâm huyết với sự nghiệp đào tạo đang có những kế hoạch để đưa trường trở thành một cơ sở đào tạo nhân tài cho Thủ đô và cho đất nước. Thầy Đào Thiện Khải - Hiệu trưởng nhà trường đã cho biết về kế hoạch của 10 năm tới: "Bên cạnh việc đáp ứng những yêu cầu của xã hội trong việc thi cử, nhà trường sẽ cố gắng làm nhiệm vụ dạy chuyên theo hướng đào tạo nhân tài. Bao trùm lên tất cả, chúng tôi sẽ cố gắng rèn luyện cho học sinh có năng lực tiếp cận với cách tự học và phương pháp nghiên cứu khoa học. Cụ thể, nhà trường chủ trương khuyến khích mọi học sinh không chỉ phấn đấu trở thành thành viên của các đội tuyển mà các em có thể tìm hướng đi khác cho mình như thi vào các trường đạí học của các nước với điều kiện phải học giỏi và có đạo đức. Với những học sinh có mong muốn nghiên cứu khoa học, nhà trường sẽ tạo mọi điều kiện để hỗ trợ cả về giáo viên hướng dẫn, phòng thí nghiệm, thư viện... Đồng thời, để tránh nguy cơ việc học chỉ dành cho những người giàu, nhà trường sẽ tạo điều kiện giúp đỡ cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, song ham học và học giỏi. Để làm được điều đó, cái khó không phải là thiếu tiền mà điều quan trọng nhất là cần có một đội ngũ giáo viên, không chỉ giỏi về kỹ năng giảng dạy mà còn phải giỏi trong nghiên cứu và có tâm huyết. Một thư viện với những tài liệu quý, một phòng thí nghiệm hiện đại sẽ là lãng phí nếu trường chưa đạt được mục tiêu là cơ sở đào tạo nhân tài".

Hy vọng với con chim đầu đàn có một hướng bay đúng đắn đó, hệ thống trường chuyên, lớp chọn của Hà Nội sẽ thực sự là nơi bồi dưỡng và tạo nguồn cho đội ngũ tài năng trẻ của Thủ đô.

Nguồn: hanoi.vnn.vn.