Nghề sáng giá (cho anh em du học)

Một nghề sáng giá

Tôi du học Tây về! Câu đơn giản thế nhưng lanh lảnh như tiếng chuông mới đúc. Chữ “Tây” không chính xác về địa lý nhưng chuẩn xác về sự phân chia cấp bậc cũng như cái nhìn trong xã hội. Có điều tôi chỉ đi “Tây” Nga về chứ không “Tây” Mỹ, “Tây” Úc hay “Tây” Đức, Pháp... Cái “thiệt thòi” hôm nay là “ưu đãi” trước kia của Bộ đại học dành cho tôi. Chả gì nước Nga cũng “ông anh cả” của Việt nam – “nước cộng hòa thứ 16 của Liên xô”.
Tôi là kỹ sư kinh tế ở Nga về. Nghe không vang như câu trên. Phải thôi. Kinh tế Nga chục năm nay lu mu, chả ra “kế hoạch quốc gia”, chả ra “kinh tế thị trường”. Sách vở là phương tiện cãi nhau của các nhà “đổi mới”. Năm năm đèn sách nhét thứ đó vào đầu không ngớ ngẩn là may.
Tôi mang chiếc bằng đi xin việc. Đầu tiên tôi mua báo, nghiên cứu “tuyển người”, đánh dấu xanh đỏ những chỗ “khả thi” và bắt đầu gọi điện. Nhà có điện thoại lợi đủ đường. Tuy nhiên, mỗi lần “bắt” được giọng đầu dây kia, hiện tượng này chiếm 30% số lần gọi, mẹ và bà chị dâu đều “ý tứ” xem đồng hồ. Nào tôi có ham “nấu cháo điện thoại” mà tại phí điện thoại “cấu” vào đồng lương gớm quá. Tôi đi Tây, tưởng “kinh tế” cho gia đình mấy năm sinh viên. Nào đâu đúng thời kỳ khó khăn. Việt nam qua thời “tem phiếu” từ lâu mà nước Nga bắt đầu “talon”*. Tháng 2 kg đường, 7 lạng thịt, 2 chai vôtka là tiêu chuẩn sinh viên! “Talon” đường, rượu tạm đủ còn thịt thiếu nặng. Ra chợ, có đấy, nhưng học bổng eo hẹp. Chẳng nhẽ để con gái chết đói ở đất nước Xã hội chủ nghĩa, mẹ tôi đành tiếp viện. Năm năm “hạch toán” ra chắc cũng lõm của mẹ tôi ối. Biết thân, biết phận, về nước tôi không dám làm mình, làm mẩy “quen ở Tây” thế nọ, thế kia. Chỉ duy nhất cái “màn tra tấn” 6 giờ sáng bị khua bằng đủ âm thanh “nội” “ngoại” là tôi “choáng” hẳn. “Nội” là tiếng mẹ tôi mở cửa sắt đi tập thể dục, chị dâu tranh thủ sáng có nước bơm giặt giũ. Xô chậu “duyệt binh” xủng xoảng ra trữ nước dùng trong ngày. “Ngoại” là tiếng rao bán. Từ “mỳ nóng”, “bánh cuốn”, “xôi” các loại đến gạo tẻ, gạo nếp “tên tuổi” nghe như tiếng Thổ, hoặc mắm muối kèm mùi khó tả... Điên nhất là ông mãnh “mỳ nóng” sáng nào cũng như “đồng hồ Tây”. Nó đứng dưới cửa sổ tôi gào “mì nóng” lanh lỏi, kết thúc bằng chữ “ròn”. Chao ôi, khâm phục độ nẩy của lưỡi nó. Đồ rằng, cả miền Bắc có mình nó biết phát âm chữ R! Không trốn được những âm thanh đó, tôi chúi đầu vào đống chăn chịu đựng qua “cơn bĩ cực”. Nhưng giờ “thái lai” đến là lúc mẹ tôi đi tập thể dục về. Nhìn con gái còn “giương đò”, bà lại ca “dậy sớm có lợi cho sức khỏe” là lá la... Thôi thà dậy béng cho xong.
Chuyện xin việc không thể gọi điện thoại. Tôi đã qua bài học thứ nhất khi tổng kết thông tin qua điện thoại là con số 0 tròn trĩnh. Mấy người trực điện thoại hoặc nhấm nhẳng hoặc chẳng trả lời câu nào cho ra hồn.
Tôi mò tới “Trung tâm giới thiệu việc làm” và thấy ngay mình là con ngớ ngẩn. Vừa lộ “tốt nghiệp ở Nga về”, họ hỏi ngay:
- Sao không ở lại, về làm gì?
- Làm việc.
- Việc gì mà làm?
Tôi trố mắt nhìn họ, thầm điểm lại xem mình có vào nhầm chỗ.
- Ở đây không giới thiệu việc à? Sao ngoài kia cả chục người làm hồ sơ?
- Họ làm hồ sơ xin đi ra nước ngoài lao động, làm ăn. Đi Hàn quốc, Libi, Iran... có cả đi Nga đấy. Cô có muốn...
Tôi xua tay cám ơn rồi chuồn thẳng ra cổng.
Bài học thứ hai. Tránh lai vãng ở “Trung tâm giới thiệu mờ ám”. Không khéo bị lẫn vào hàng ngũ các cô gái “sính” chồng Đài Loan.
Sau hai bài học, 50% nhiệt tình “phục vụ đất nước” đã đi tong. Tôi chuyển sang “xu hướng” nghe ngóng chứ không đâm đầu làm theo báo nữa. Người thân mong ngóng tôi về sau những năm xa cách, qua 5 tháng, tình cảm cũng vơi đi. Đến mẹ tôi còn sốt ruột khi thấy con gái thất nghiệp nằm chỏng gọng ở nhà. Bà rỉ rả “nhàn cư vi rồi đấy con ạ”. Đúng quá, nhàn đến “rách việc” đây. Sáng chiều cơm nước. Từ ngày tôi về, tự dưng “Osin” về quê. Chả hiểu bà chị dâu tốt nghiệp khoa kinh tế ở đâu mà giỏi tính thế. Tôi hậm hực cũng chịu, nhăn nhó mẹ tôi chả “hát” nửa tiếng đến ong thủ mất. Bạn bè, đứa có việc đi cả ngày, đứa chưa có việc lại có người yêu, chồng con. Tôi trơ thổ địa, chẳng nhẽ trách ông Trời. May còn dăm ba đứa “lơ lửng giữa trời”. Tối tối tôi xách xe chạy qua nhà chúng tán gẫu, chia xẻ “mánh khóe sống đời”. Tôi hiểu giờ người ta xin việc là xin vào chỗ có “mầu”. “Mầu” là bổng lộc. Khoản này không thể có ngay khi mới làm mà phải nhích lên “lão làng”. Không phải ai cũng nhấp nhổm lên được. Chỉ những “tinh hoa” thôi. “Mầu” nữa là “mầu đi Tây” theo suất “nâng cao”. Tụi bạn tôi may mắn có việc thấy chí tiến thủ của chúng nhuộm sắc “hướng ngoại”. Chúng cong mông theo các lớp tiếng Anh, tiếng Pháp như lũ “sống gấp”, xem ngoại ngữ là cái “cánh” mang chúng ra bầu trời tự do. Sau mấy tháng “thất nghiệp” từ một con “Nga ngố” tôi kết hợp tính nói thẳng, nói thật của Tây với ngoa ngoắt của mấy bà hàng rau, hàng thịt mà mỗi ngày hai lần tôi nhẵn mặt thành một dạng “củ chuối” mà mẹ tôi không chấp nhận được. Bạn bè bầu tôi là “huấn luyện viên phụ huynh” tầm cỡ. Từ chỗ mẹ tôi muốn lấy lại hình ảnh đứa con gái út thùy mị của trước ngày đi Tây, chuyển sang tôi “biến” bà phải chấp nhận triết lý “cái gì cũng có thể với con gái mình”, thậm chí là cướp biển! Một kết quả đôi bên cùng có lợi. Tôi được tự do, mẹ tôi khỏi thấp thỏm khi khuya khoắt. Nhưng một cái lợi nữa mà tôi chưa lường được. Tình trạng “bụi đời” của tôi khủng bố tinh thần cả nhà nên họ huy động toàn bộ các mối quen biết họ hàng từ “bắn đại bác” đến “phi dao” để tìm việc cho tôi. Vào một bữa cơm chiều, ông anh trai yêu quý thông báo một tin quan trọng rằng ông giám đốc, bạn cũ hồi phổ thông, dù mới tìm lại nhưng có nhiều duyên nợ, nhận tôi vào công ty ông ta. Mà đó là công ty nhà nước trăm phần trăm, thuộc Bộ khoa học và Công nghệ môi trường cơ mà. Cả nhà xôn xao, khởi sắc. Tôi cũng hí hửng như sắp thành “ông nọ, bà kia”. Thêm bài học thứ ba. Muốn xin được việc phải quen biết. Tổng quát, muốn được bất kỳ việc gì đều phải có “quan hệ”. Cứ kiểm chứng bằng những buổi tôi “đánh quả” nhà bạn bè là biết. Chị dâu hay mẹ tôi đi chợ, y rằng bọn bán hàng nó giúi cho rau già, bí xơ, thịt dai nhoách. Không có “quan hệ khách hàng thường xuyên” tôi xây dựng mấy tháng nay làm sao có đồ ăn ngon. Tôi giờ ra chợ mua cả tuần không trả tiền là cứ vô tư. Quen thế, không chừng khi nào cưới, tôi phát đại cho chúng thiếp mời cũng chẳng có gì muối mặt hết!
Ông anh giục tôi tới Bộ Giáo dục và Đào tạo xin giấy chứng nhận tốt nghiệp làm hồ sơ. Tôi ngoạc mồm cãi “bằng sờ sờ ra còn chứng nhận, chứng nhiếc gì” liền bị cả nhà xúm vào sỉ vả ác liệt. Mỗi người một giọng lên lớp hòng dẹp cái thói “ngông nghênh” của tôi.
Mười giờ sáng tôi có mặt ở cổng Bộ Giáo dục và Đào tạo. “Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người” có khác, nhà cửa của Bộ đàng hoàng, khang trang. Khu vườn thênh thang giữa thủ đô tấc đất, tấc vàng nhìn sướng mắt. Tôi tiến đến khu nhà 5 tầng, bắt đầu một chuỗi những “xin lỗi chú”, “xin lỗi cô” và cuộc “việt dã” theo cầu thang. Giờ tôi mới biết người Việt nam nào có tính “nhúng mũi” vào chuyện người khác. Tất cả các câu hỏi của tôi đều được trả lời u ơ “không rõ”, “hình như”. Tôi khùng người vì leo thang nhưng ngộ ra vì sao mẹ tôi về hưu rồi còn tập chạy(!). Cuối cùng tôi cũng mò ra phòng phụ trách lưu học sinh tốt nghiệp. Tôi gõ cửa dõng dạc, bước vào sau tiếng hừm. Tôi chào lịch sự dù chỉ nhận lại chiếc gật hay lay động cơ cổ.
- Cô cần gì?
Một trong hai người đàn ông đang đọc báo hất hàm hỏi.
- Thưa, cháu xin chứng nhận tốt nghiệp để làm hồ sơ xin việc.
- Về bao giờ?
- Dạ, gần một năm.
- Sao giờ mới lên đây?
- Dạ... chẳng ai bảo cháu phải lên ngay cả.
- Cô này vô tổ chức, nguyên tắc về nước phải báo cáo ngay, còn chờ ai bảo.
Bị mắng “ngứa tai” lắm nhưng bài học cả nhà dạy hôm qua còn nguyên nên tôi im như hến. Tôi rút bằng, sổ điểm cùng giấy sứ quán cấp trình ông ta.
Ông ta cầm tấm bằng, không đọc mà lật qua, lật lại. Lật chán ông quay nhìn tôi. Nhìn như đánh giá mặt hàng, không khác gì tôi chọn cá. Thậm chí còn bĩu môi. Tôi nghĩ, ông này mua cá mà “thể hiện” thế, bọn hàng cá chửi cho tanh người. Nghĩ gì thì nghĩ tôi vẫn làm mặt khép nép. Chợt ông ta ném bẹt cả bằng lẫn giấy tờ của tôi xuống bàn, hỏi gọn lỏn:
- Học gì? Ở đâu?
- Dạ kinh tế, trường Plekhanov ở Matxcơva.
- Học từ năm nào? Tốt nghiệp năm nào?
- Dạ... những điều đó có cả trong bằng rồi, sao chú còn hỏi.
- Tôi hỏi là việc của tôi. Cô không trả lời được phải không?
Ông ta ngẩng nhìn tôi mãn nguyện. Chả hiểu ông ta phát minh được cái quái gì từ mấy câu hỏi trẻ con đó mà mắt ông chợt ánh lên ranh mãnh.
- Cô học hành cái gì. Sang chỉ lo đi buôn, bằng thì mua.
Tôi há hốc mồm còn chưa tin ông ta đang “vu cáo” mình. Ông ta dồn tiếp:
- Cô nói tôi nghe, bằng này cô mua bao nhiêu?
Đến nước này tôi chịu hết nổi. Bao kinh nghiệm cãi nhau với mấy bà ngoài chợ chợt loang loáng trở về. Tôi vênh mặt không kém ông ta, mắt cũng “đèn pha ôtô” xoáy áp đảo:
- Chú nói bằng này giả? Chú nói bằng này mua? Nghĩa là bảng điểm cũng giả, giấy chứng nhận của chú trưởng phòng Lưu học sinh Matxcơva cũng mua nốt. Vậy chú làm ơn ghi cho cháu mấy chữ vào đây. Tiện ký và đóng dấu luôn cho cháu. “Nói có sách, mách có chứng”, mai kia có người sang Matxcơva, cháu kiểm chứng lời chú.
Vừa nói tôi vừa rút xoạch tờ giấy và cây bút đặt trước mặt ông ta. Ông ta đứng bật dậy, há hốc mồm chẳng khác gì tôi lúc trước, lắp bắp:
- Cô... cô ăn nói với tôi thế hả. Giọng lưỡi con buôn...
- Chú nhìn người như thần. Cháu học kinh tế chú nói đi buôn. Bằng chú lật qua mà biết giả, thật kém gì người buôn “xanh”...
Ông ta đập bàn đánh rầm:
- Cô tưởng đây là chợ, cô phát biểu vô tổ chức... biết đây là đâu không?
Tôi suýt nữa cũng học bà bán thịt bò kèm 70% thịt trâu ngoài chợ chống tay vô hông, “quạc” lại:
- Cháu biết... thì chỉ có chợ mới nói “giả, thật, giá bao nhiêu” chứ.
Mặt ông ta đỏ rần như người có triệu chứng huyết áp “quá tải”. Tôi trót “cưỡi lưng hổ”, tự biết không đường lui. Cuộc đấu khẩu sẽ đến đâu nếu không có tiếng cười của người đàn ông thứ hai trong phòng. Cả hai “đối thủ” cùng dồn mắt sang ông ta. Người đàn ông chậm rãi tới bên tôi. Nét mặt hòa nhã nhưng mắt giấu vẻ khoái chí sau cặp kính.
- Cháu nói với chú Đạo thế là không được. Chú Đạo người lớn chẳng chấp cháu “trẻ người, non dạ” làm gì. Đứa nào mới đi Tây về chẳng thế. Đưa bộ copy đây chú vào sổ. Chiều mai lên lấy giấy ở phòng 32. Thôi, chưa xin lỗi chú Đạo còn chờ gì?
Nghe vậy là tôi đủ “thông minh” hiểu ý. Một trọng tài kinh nghiệm thổi còi đúng lúc nhắc hai cầu thủ “fair play”! Tôi chuyển tần số lời nói:
- Chú Đạo bỏ qua cho cháu mấy lời láo lếu vừa rồi. Ở nhà cháu vẫn bị mẹ mắng suốt vì tội cãi bướng mà.
“Chú Đạo” kia mặt vẫn đỏ nhưng lẽ nào không “miễn cưỡng bắt tay đối thủ”. Ông ta lầm lỳ chẳng ra gật, ra lắc ngồi xuống cầm tờ báo đọc tiếp. Tôi lại gần người đàn ông mang kính để ký vào sổ, khẽ nói nhỏ:
- Cháu cám ơn chú nhiều.
Ông ta mỉm cười với tôi:
- Molodec! (Cừ lắm!)
Bữa cơm chiều, tôi “tường thuật” lại chuyện “chú Đạo”. Chị dâu tôi khoái bất ngờ tới mức trước mặt mẹ chồng dám vỗ đùi đôm đốp. Tôi ngờ rằng bà này cũng từng bị cái Bộ kia “đì” rồi nên giờ được “trả thù quá khứ”. Mẹ và anh tôi nhăn nhó. Mãi sau mẹ mới chép miệng:
- Mày thật chả khác bố mày ngày xưa.
Bố tôi ra đi sớm khi tôi mới 10 tuổi. Tôi chẳng còn nhớ nhiều về bố. Nhưng tôi tin, nếu ông còn, ông sẽ xoa đầu con gái rượu chứ chẳng mắng đâu.
Đầu tuần, theo lời ông giám đốc tôi đến cơ quan làm việc. Không biết nếu tôi đi làm dâu mẹ tôi có lo như tối hôm trước ngày tôi đi làm. Bà đi ra nhắc, đi vào dặn. Anh trai tôi răn đe:
- Mày làm thế nào cho tao còn gặp lại được bạn bè. Bớt mồm đi. Người ta hỏi, trả lời cho ngoan ngoãn. Lớn rồi, nghe hỏi phải biết ý họ mà trả lời.
Con bạn thân đọc “lesson” cho tôi lĩnh hội. Nào bánh kẹo, thuốc lá, trà ra sao, chào ai cô chú, ai anh chị... Đặc biệt khoản “ngoại hình”:
- Mặc đầm cho nữ tính. Đầm dài bớt ganh ghét của đồng nghiệp nữ nhưng mất cổ động viên nam. Độ ngắn của đầm tỉ lệ thuận với trình độ văn hóa.
Tôi lục tung valy tìm ra chiếc đầm xanh. Màu hơi ngớ ngẩn nhưng có vẻ nữ tính. Độ dài của nó vừa khéo để không sexy cái đầu gối củ lạc, lại chứng tỏ tính kín đáo của bằng Đại học.
Tôi đi sớm, lởn vởn chờ phòng số 4 có người. Theo lời giám đốc, tôi xông tới “làm quen”. Ở nhà mẹ vẫn khen tôi có đức “trơ tráo”. Tôi còn nhiễm tính “tự tin mù quáng” của người Nga nên chả bối rối chút nào khi bước vào.
- Chào các chị, các anh - Tôi hơi nghêng người và nở nụ cười bài bản – Em là Thu, anh Bình giám đốc nhận em vào làm công ty mình từ hôm nay.
Năm người, định vị năm bàn quay nhìn tôi. Một giây, hai giây... năm giây. Tôi chợt thấy nụ cười trên môi mình vô duyên trước 10 chiếc mắt dọi vào. Từ hôm về nước, tôi xem nhiều phim Việt nam và không chịu được vẻ vô cảm của các “sao” điện ảnh. Giá họ học được vẻ mặt của năm người đang chiếu tướng tôi đây chắc nền điện ảnh Việt nam sẽ phất kém gì Holywood. Sang giây thứ sáu, muốn hay không nụ cười của tôi cũng không le lói hơn được nữa. Tôi đứng đực ra chờ phản hồi nhưng hình như họ cố làm vẻ nghễnh ngãng. Tôi thầm rủa số mình đi đâu cũng không xuôi xẻ.
- Sao tôi chả biết gì nhỉ?
Một giọng nam chất kim vang lên phá tan bầu không khí “mặc niệm”.
- Ông Bình làm những chuyện lạ đời. Đùng đùng cái gì cũng theo ý mình, hay dở thế nào cho người khác đổ vỏ. Giọng nữ ồ ồ cằn nhằn.
- Em có nghe loáng thoáng - giọng cô gái khá trẻ ngồi bàn gần cửa – Anh Bình nói nhận người về. Sắp tới công ty mình ký hợp đồng với công ty thiết bị y học của Nga.
- Ôi dào, viện này thiếu gì kỹ sư học Nga về. Toàn thằng chẳng làm được việc gì lại còn nhận thêm.
Giọng kim vừa nẫy nhưng tôi đã phát hiện ra của người đàn ông ngồi góc phải. Dù cửa sổ mang ánh sáng ban mai vào nhưng khuôn mặt ông vẫn không vì thế bớt già nua và nhăn nhó như quả táo Tàu. Kinh nhất là cặp mắt kẻ chỉ, khó đăm đăm đang tranh thủ “miệt thị” tôi.
Tôi vẫn đứng vì chả có ai định mời mình ngồi xuống chịu trận. May hôm nay tôi mặc chiếc đầm xanh. Tuy ngớ ngẩn nhưng theo các nhà “tâm lý học”, màu sắc có tác dụng giải tỏa. Màu xanh lờ lợ đó như lá chuối đặt trên thùng nước đang sánh qua sánh lại. Khổ nỗi “chiếc lá chuối” này không mảy may tác dụng “tâm lý” ông giọng kim. Ông chán bâng quơ, chuyển sang chĩa mũi dùi vào tôi:
- Ai bảo cô tới đây?
Kinh nghiệm ở Bộ Giáo dục và Đào tạo đã dạy tôi chẳng nên ngạc nhiên trước câu hỏi thừa. Ngoan ngoãn như lời ông anh dặn, tôi thỏ thẻ:
- Dạ thưa, anh Bình dặn sáng nay em tới làm quen với các anh chị.
Tình hình nghe ra chẳng sáng sủa hơn sau câu trả lời nhún nhường của tôi. May cô gái gần cửa bước tới kéo ghế mời tôi. Tôi đầy cảm kích. Tôi liếc tìm bộ ấm pha trà, lấy mấy gói bánh kẹo, thuốc lá ra đặt trên bàn, mạnh dạn hỏi cô gái còn đang đứng gần tôi:
- Cho mình mượn mấy chiếc đĩa được không?
“Đồng minh trong hy vọng” của tôi nhanh nhẹn mở tủ lấy đồ và giúp tôi. Tôi thầm cám ơn Trời. Dù thái độ của tôi giờ không còn tự tin như trước nhưng tôi vẫn đủ “khả năng” bê ra từng bàn mời các vị đang chiễm chệ đọc báo và bình luận chuyện không đâu. Tất nhiên họ uống trà. Tất nhiên họ gặm nhấm bánh kẹo và coi sự phục vụ của tôi là “tất nhiên” khỏi cần cảm ơn. Còn tôi “tất nhiên” phải quên thói lịch sự của Tây mà coi đó là văn hóa Việt nam!
Người đàn ông ngồi gần cửa sổ chợt cắt ngang câu chuyện về giá xe máy Thái lan đang xuống:
- Em học ngành gì bên Nga?
- Dạ em học Kinh tế.
- Lại Kinh tế - giọng kim lần này hơi méo có lẽ do chiếc kẹo Hải châu còn mắc trong răng – Đâu cũng nhan nhản kỹ sư kinh tế. Mang tiếng học hành mà chả biết “đếch” gì. Làm hợp đồng viết ngu bỏ mẹ. Cháu ông Viện phó học Kinh tế vừa vào Viện, con bà Hoài phòng “Công nghệ nguyên tử” cũng đang làm hợp đồng bên đó.
Tôi khẽ nhăn mặt. “Lại gặp bạn “chú Đạo” rồi. Giờ mà ông hỏi giá bằng Đại học, mình phải hô bao nhiêu đây?”.
- Cô ở đâu đến đây?
Chiếc kẹo đã chui tọt vào họng nên câu hỏi vang lên lanh lảnh. Một câu hỏi đơn giản như bài học đầu tiên của chương trình học ngoại ngữ, ông có hỏi bằng tiếng Anh tôi vẫn trả lời vô tư.
- Em ở Hà nội ạ.
Những khuôn mặt “đầy ấn tượng” hiện ra. Cáu kỉnh là của ông giọng kim:
- Ai chả biết Hà nội. Quen ai mà tới đây?
- Á... – hơi ngượng vì sự “chậm hiểu” nhưng tôi chữa ngay- Dạ, em chỉ quen anh Bình giám đốc thôi ạ.
- Quen mỗi ông Bình mà xin được vào Viện lớn thế này. Giọng ồ ồ thắc mắc kèm theo cái nhìn nghi vấn rất “nữ tính”.
Tôi còn quen thêm được ai từ ngày về nước ngoài mấy bà buôn ngoài chợ.
- Thế cô con ai?
Cái hất hàm đầy tính “khảo sát” của ông giọng kim chĩa vào tôi. Tất nhiên lần này tôi đã “thấu” câu hỏi. Ông anh tôi chả dặn phải xem ý người ta mà trả lời là gì. Tôi dõng dạc:
- Dạ em không con ai cả ạ.
Có bịt tai tôi cũng nghe tiếng cô gái “đồng minh” cười váng lên. Tiếng ho khục khục giấu tiếng cười “thiên nhiên” là của ông ngồi kế cửa sổ, anh chàng trung niên từ đầu chưa nói gì chợt rút kính lau lấy, lau để. Chỉ còn lại hai khuôn mặt của hai chất giọng “ngược đời” là thộn ra. Giọng kim rít lên:
- Cô học đâu kiểu nói trêu ngươi thế hả? Cô biết tôi là ai không?
Tôi nghệt mặt chả hiểu mình có tội gì. Tôi quay sang “đồng minh” cầu cứu nhưng cô ta còn mải cười đến mức chạy bắn ra hành lang, vội vàng lao ngay vào ông Bình đang bước tới. Cô khẽ “Ối”, ngượng nghịu. Bốn người còn lại kéo ghế đứng lên chào đồng loạt. Chỉ có tôi đang ngẩn ngơ vì “quả mắng” nên ngồi tại chỗ khẽ lúng búng.
- Chào mọi người! - Giọng sang sảng đúng chất Sếp- Làm quen vui quá. Nhân viên mới có quà cho anh em hả. Được đấy.
Quay sang bên, ông giám đốc nói:
- Anh Trung tổ chức và chị kế toán lên phòng tôi có việc cần bàn nhé!
Hai người đứng dậy theo ông lên phòng. Tôi toát mồ hôi. Thôi xong. Ông anh nhắc “khéo lời với ông trưởng phòng tổ chức mới hòng được vào biên chế”. Loạng quạng thế nào tôi “trêu ngươi” ông ta rồi. Vụ này khéo đứt!
Ngày sau, tôi đến, chẳng có chỗ riêng của mình trong phòng, chẳng có việc cụ thể. Giám đốc bảo làm quen công việc nhưng có ai nói năng gì với tôi đâu. Cô “đồng minh” trở nên giữ kẽ. Mặt ai cũng như bức tường. Cảm tưởng tôi bị tẩy chay. Tôi ra hành lang nghe chim sẻ chíu chít trên nhánh xà cừ, buồn bã như giữa đảo hoang. Vài ngày sau, giám đốc chỉ tôi phòng nhỏ, kêu dọn dẹp, kê bàn vào lấy chỗ làm việc. Sáng 8 giờ đi, trưa cơm nhà, chiều lại công ty. Việc duy nhất là ngồi và ngó qua cửa sổ. “8 giờ vàng ngọc” thoải mái tiêu. Chán, tôi lò dò xuống phố thăm tình hình Model của Hà nội.
Từ ngày tôi đi làm, dù tập sự không lương, mẹ yên lòng hẳn. Tôi thành “thất nghiệp” toàn phần. Hiếm hoi gặp bọn bạn chẳng biết kể chuyện gì. Chẳng lẽ kể chuyện “năm anh em trên chiếc xe tăng” hở ra là nã đạn vào tôi. Hay kể chuyện Sếp sáng đảo qua công ty vài phút là biến. Thỉnh thoảng, ông định vị trong phòng thì toàn thấy “họp... kín”. Có lần không nén được tò mò, tôi ghé tai nghe trộm. Hoá ra các bố chơi “tá lả”. Tôi chán ngấy đóng vai người thừa. Ho hoe tính chuyện xin thử chỗ khác đã bị ông anh dạy thế nào là đức kiên tâm “trường kỳ kháng chiến”. Tiền tiêu do mẹ tài trợ đủ ăn sáng, bơm xe, tình rỗng tuyếch, công việc đuổi ruồi. Tôi tù túng trong mọi ràng buộc từ nhà đến công ty. Mẹ tôi nhắc khéo chuyện “gia đình”. Tôi tỉnh queo:
- Mẹ chi tiền. Con ra chợ coi thằng nào “sạch nước cản” mua về làm chồng.
Bà chán. Tôi buồn, tôi nhớ nước Nga. Khi ở đó tôi chỉ nhìn thấy những điều đen tối mà chê nhưng khi về rồi, tôi biết, tôi thiếu nó. Cho dù ngày đó có bơ vơ, có khó khăn, khắc nghiệt nhưng tất cả thật rõ rằng để mình phải vượt qua. Còn sống nơi quê hương sao tôi lạc lõng. Ai giúp tôi mài bớt những sù sì, góc cạnh để có thể lăn tròn trong xã hội này?
Tối thứ bảy, tôi ngồi nhà xem vở tuồng “tân cổ giao duyên”, ngoan như bà góa thủ tiết với chồng. Chuông điện thoại kêu, tôi uể oải nhấc.
- Thu hả?
- Thu đây, ai đó?
- Còn nhớ Thắng “mập” không? Tao đây.
- Ôi Thắng, mày đang ở đâu vậy? Tôi reo lên khi nhận ra thằng bạn thân từ ngày học phổ thông đến suốt năm tháng ở Nga.
- Matxcơva chứ ở đâu. Mày thế nào, nghe tụi nó bảo đi làm rồi hả?
- Làm khỉ gì, chán muốn bỏ. Tao đã thấy lời mày khuyên ở lại là “chân lý”.
- Thế mày còn thích đến với “chân lý” không?
- Thích cũng phải qua ối “cửa” mới tới được “chân lý”. Còn mày thế nào?
- Tao gọi về hỏi mày chịu qua giúp tao phụ trách phần kế toán cho công ty của tao ở Matxcơva không? Đồng ý tao gửi giấy tờ về làm hộ chiếu. Tao điểm ra chỉ mày đủ khả năng, đúng nghề và tính “bà la sát” của mày mới trị được bọn trong công ty. Nghĩ sao?
Tôi bất ngờ chẳng nói được lời nào. Hơn một năm qua, tôi đã biết, ở Việt Nam “nghề” sáng giá nhất là “nghề đi Tây”, “nghề xuất ngoại” dù ngắn hạn, dài hạn. Những ai chê “nghề” này chắc chắn là Sếp. Mà Sếp chỉ chê “dài hạn” vì đi lâu dễ “vênh cạ” chứ “ngắn hạn” Sếp OK đầu tiên.
- Ê, chán nước Nga chưa mà im như thóc vậy?
- Không... tao đang tính – tôi lúng túng không biết nên nói kiểu gì để hợp “phong cách người Hà nội”- mẹ tao lo đi nữa sẽ “ê sắc ế”...
- À... mày định lấy chồng kiểu gì tao không biết nhưng nếu định lấy thằng yêu mày thì lấy tao đi. Tao yêu mày lâu rồi.
Lần này tôi “cấm khẩu” hoàn toàn. Thắng chợt chuyển giọng:
- Nói thật đấy.
Trời ạ, mẹ tôi nói cấm có sai “Ngưu tầm ngưa, báng bổ như mày, chỉ gặp thằng ngang ngửa”. Nhưng dù “củ chuối” cỡ nào tôi cũng không thể tưởng tượng ra được màn tỏ tình “mày” “tao” qua điện thoại quốc tế!
- Thu ơi, suy nghĩ đến trưa mai nhé! Thời Edison chỉ cho suy nghĩ 5 phút thôi mà -Thắng cười hì hì- không đùa đâu, 100% nghiêm túc. Hẹn mai!

Máy bay cất cánh, mảnh đất quê hương chao nghiêng. Dòng sông Hồng kia rồi, quanh năm đỏ đậm phù sa. Hà nội li ti, nhấp nhô mái ngói. Tôi lại ra đi lần nữa. Chút nhơ nhớ, bâng khuâng về Hà nội, về mẹ.
Giọng cô chiêu đãi viên Nga nhắc người ngồi cạnh đeo dây an toàn nghe quen như mới hôm qua. Nhưng hình như vẫn có gì là lạ. Có lẽ, lạ vì không ngơ ngác như khi xưa sang học. Con đường phía trước sẽ không trải thảm, sẽ không ít khó khăn, nhưng tôi biết, ở đó tôi có thể sống và làm việc mình mong muốn. Cảm giác tự do ngọt ngào.
Hà nội mờ dần qua làn mây mỏng. Quê hương ơi, ta sẽ về như tìm bóng cây giữa con đường chang nắng. Sẽ về để thêm động lực ra đi. Về để hiểu ta Người Việt Nam và Quê hương ngàn đời vẫn một!

15/07/2002
Thùy Dương

*talon: phiếu mua hàng theo tiêu chuẩn

(from thanglong)
 
Cái này DRAMA quá, phải là Happy End mới được, chứ thế này khác gì nói lên sự bế tắc của cuộc sống. Các bác thử nghĩ xem sửa lại cái đoạn kết cái. Để tớ ngồi tưởng tượng xem có ý tưởng gì độc đáo theo kiểu Action không rồi nhờ các bác làm thành văn nhé?
 
Trong truyện có mấy câu đỉnh cao
Độ ngắn của đầm tỉ lệ thuận với trình độ văn hóa.
- Mẹ chi tiền. Con ra chợ coi thằng nào “sạch nước cản” mua về làm chồng.
Quê hương ơi, ta sẽ về như tìm bóng cây giữa con đường chang nắng. Sẽ về để thêm động lực ra đi.
Phản ánh hơi bị đúng thực tế =)

love, TL này là TL tạm thời, đang trong thời kỳ quá độ để sang cái mới.
 
Cho dù ngày đó có bơ vơ, có khó khăn, khắc nghiệt nhưng tất cả thật rõ rằng để mình phải vượt qua. Còn sống nơi quê hương sao tôi lạc lõng. Ai giúp tôi mài bớt những sù sì, góc cạnh để có thể lăn tròn trong xã hội này?
cái này có gọi là culture shock ko ạ???:rolleyes: -- nghe thấy người ta nói culture shock lúc đi thì nhìu, chứ lúc ...về thế này mới... shocked hah :(

hi nhưng mà đọc thì thấy- cái chị Thu này ko nghi ngờ gì nữa,chắc chắn là sang đấy đi ...học rồi, chứ nếu đi buôn thì khi về-đã... ko thất nghiệp :D
well riêng em thì thấy kết ở đoạn này cũng được - chắc bà này,số phải xa quê ...:D

tụi là truyện này đọc xong , ngắc ngoải mong phần tiếp - như là :20 - 30 năm sau những suy nghĩ này sẽ như thế nào ???
-this one: =>
Con đường phía trước sẽ không trải thảm, sẽ không ít khó khăn, nhưng tôi biết, ở đó tôi có thể sống và làm việc mình mong muốn. Cảm giác tự do ngọt ngào.
... this thought-will it be the same ???

and how about this one:
Hà nội mờ dần qua làn mây mỏng.
???!....


...1 câu truyện gợi-để suy nghĩ ...

...
 
Chỉnh sửa cuối:
Một. Khen chú xchau lôi được một bài đáng giá từ TL lên đây:razz:
(Dưng mà cái hồi mình lượn ở TL đã được đọc bài này đâu nhẩy :confused: )

Hai. Đọc xong lại nhớ mấy chú ở Bộ! Dù hiện nay đã thay đổi nhiều nhưng vẫn còn một số vẫn quen lề thói cũ. Đúng là "cái nết (xấu) đánh chết không chừa" :mad:

Ba. Chắc "20 năm sau" và "10 năm sau nữa" phải chờ lâu lắm nữa mới ra đời được :mrgreen:
 
Toàn nhân loại có lương tri có lẽ đang bức xúc ray rứt ức chế suy nghĩ sau khi đọc truyện này. Chúng ta, những thằng đã và sẽ du học Tây về, bất kể là ra nước ngoài đi buôn hay đi học, học dốt hay giỏi, xã hội hay tự nhiên, đều tiếp thu được một cái rất quan trọng, đấy là văn minh của thằng Tây. Và chính cái sự văn minh này làm ta trở nên lạc lõng trong xã hội Việt Nam vốn dĩ bản chất là lai căng, là cô gái đồng trinh bị nền văn minh Trung Hoa cưỡng hiếp*. Ta xa lạ với người thân, với bạn bè, với cả xã hội và thậm chí cả với chính ta. Ta vẫn có thể ăn những bát phở giá 5,000 đồng trong một quán ăn nhem nhuốc lụp xụp một cách ngon lành, vẫn có thể phóng xe máy trên những con đường đầy bụi và lắm ổ gà, vẫn có thể chịu đựng đủ thứ âm thanh "ngoại" "nội" mà không ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhưng liệu ta có thể sống, làm việc và hòa nhập với cộng đồng như ta đã từng là ta không? Một lão nông dân hay một gã trai cày mới lớn khi ra thành phố không khỏi có đôi chút bỡ ngỡ, nhưng rồi cũng sẽ thích nghi được với nhịp đập và hơi thở của thời đại. Cũng như ta, khi bước chân ra khỏi Việt Nam là cả một bầu trời mới. Xuất phát điểm của ta từ thấp đến cao, từ một quốc gia lạc hậu với nền kinh tế đì đẹt gần nhất thế giới đến một nơi văn minh hơn, giàu có hơn ít nhất là vài lần. Và cũng như lão nông dân hay gã trai cày ở quê ra tỉnh, ta không khỏi có chút bỡ ngỡ, mà nói một cách văn hoa nguyên mẫu tiếng Anh là culture shock. Nhưng rồi sớm muộn ta cũng thích nghi được. Không những thích nghi, ta còn cảm thấy yêu mến, gắn bó với nó. Hỏi tại sao có nhiều phụ nữ Việt Nam lại thích lấy Tây, câu trả lời mà ta thường gặp là đàn ông Tây galant hơn. Nếu bỏ qua những đánh giá chủ quan thì đây là một lý do hết sức chính đáng, vì thực sự thằng Tây nó tôn trọng phụ nữ hơn thằng ta nhiều lần. Hỏi tại sao có những người định về hẳn rồi lại phải ra đi? Chẳng phải do thói làm việc quan liêu thiếu tính chuyên nghiệp của xã hội Việt Nam hay sao? Với những người bạn thân sau bao năm xa cách, ta còn có thể nói gì hơn ngoài những kỷ niệm cũ hồi học cấp 3, những Rui Costa Beckham hay Hồng Sơn? Không nhẽ lại đi bàn về chuyện liệu năm 2010 Bắc Triều Tiên có vượt Việt Nam hay không? Hoàn toàn không thể. Ta và bạn đã từng sống chung trong một môi trường, nhưng cái môi trường đó đã thay đổi từ khi ta du học. Quan điểm của mỗi người giờ đã khác nhau nhiều, và rõ ràng là có khoảng cách, một khoảng cách không dễ gì thu nhỏ lại được. Ta đã trở về, nhưng trở về từ một chỗ cao hơn, nơi cho ta tầm nhìn và kiến thức rộng rãi. Nhưng liệu ta có thể thích nghi với cái gọi là culture shock ngược không?

Không ai có thể đi ngược lại quy luật phát triển của xã hội, ta cũng thế. Và đó lý giải tại sao dân du học ở lại nhiều hơn về. Vấn đề không phải là cuộc sống vật chất, không phải là không yêu nước. Quan điểm và khoảng cách về sự nhận thức chính là rào cản lớn nhất. Nhưng dù ở đâu thì ta vẫn là ta, vẫn là một thằng Việt Nam tóc đen da vàng mũi tẹt. Còn nhớ một anh bạn ở thanglong khi tham gia tranh luận chủ đề Bạn có tự hào là người Việt Nam không? đã nói: "Hãy làm sao để Việt Nam tự hào về bạn." Và có lẽ đó là cách thể hiện lòng yêu nước nhất đối với dân tộc mình.

Quê hương ơi, ta sẽ về như tìm bóng cây giữa con đường chang nắng. Sẽ về để thêm động lực ra đi. Về để hiểu ta Người Việt Nam và Quê hương ngàn đời vẫn một!

* Trích Vàng lửa - Nguyễn Huy Thiệp
 
Nguyễn Minh Châu nói:
Và chính cái sự văn minh này làm ta trở nên lạc lõng trong xã hội Việt Nam vốn dĩ bản chất là lai căng, là cô gái đồng trinh bị nền văn minh Trung Hoa cưỡng hiếp*. Ta xa lạ với người thân, với bạn bè, với cả xã hội và thậm chí cả với chính ta.
Đọc bài của Châu cũng có thấy hay, nhưng dầu sao vẫn không khí nó hơi nặng nề. Thực ra với cá nhân quan điểm mình, sau khi suy nghĩ rất nhiều thì có một vài suy nghĩ sau đây:
Mỗi ngừoi khác nhau đều có nhũng suy nghĩ về cách sống khác nhau, chỉ có điều duy nhất tính dân tộc bao giờ cũng phải đưa lên hàng đầu và là bất di bất dịch đối với bất kỳ thằng nào, thiếu nó con người dù là ai cũng sẽ chả là gì và trở nên vô giá trị. Ở đây mình không bình luận đến thể chế chính trị mà chỉ nói đến tính dân tộc, bạn đã là người Việt nam thì dù ở đâu, chỗ nào cũng phải hành động để sao cho dân tộc bạn được tự hào. Cá nhân tôi lấy làm thương nhũng nguời lưu vong sau 75 sống bên US, những con nguời sống không có quê hương, không có chủ quyền thì khổ lắm, không có bản sắc, không có cái riêng để tự hào về nó, đâu có sướng gì. Xã hội phát triển càng cao thì sự đau khổ về mặt tinh thần này còn lớn nữa
Tôi cũng thấy làm lạ là tại sao một con người có thể bị xa lạ khi trở về với chính dân tộc của mình, một điều không thể chấp nhận được. Một người học được văn minh của nước ngoài, về quê hương có thêm tầm nhìn rộng, sẽ phải tự biết cách hòa nhập tốt hơn để hướng nó tới cái đó, chứ không phải là độ tại, đổ thừa, phải nhớ xem xuất phát điểm Vn có những gì, mình ở vị trí như thế có làm tốt hơn được không. Cá nhân tôi không bao giờ thích những thằng hay đổ thừa: tôi có một bạn cũng đi học nước ngoài về, về rồi cũng cầm đơn đi xin việc làm ở khắp nơi, cũng nói là cách thức làm việc quan liêu này nọ, rồi cũng không chịu được phải tìm đường đi tiếp mà chả có một mục đích gì cả, chỉ miến là ra nước ngoài. Tôi thì không đánh giá cao tầm nhận thức của tên này: thứ nhất, nó quá kém cỏi để có thể dám bon chen ở VN, nơi mà điều kiện và môi trường làm việc kém hơn nhiều ở nước ngoài, để có thể cùng đống bạn cùng lứa với nó ở Vn có thể len lỏi và dìm đầu những thằng quan liêu mà nó nhăn mặt không thích kia xuống, giúp cho bộ máy trong sạch hơn. Thứ hai, có thể do môi trường giáo dục đào tạo của nước ngoài quá tốt, tốt đến mức thường làm lóa mắt ngay nhiều thằng đi học, khiến cho văn hóa phương Tây đã thay thế toàn bộ văn hóa Việt trong đầu óc nó, trong đầu nó chỉ toàn chuẩn mực hóa tiêu chuẩn phương Tây, khiến nó quên đi ngay rằng, nước Việt nam, giáo dục Vn dù còn nhiều tiêu cực đã cấp học bổng, tạo điều kiện cho nó đi với múc đích là giúp cho nước nhà, mà đã quên đi điều này thì là sự sỉ nhục.
Sống ở đời bất kỳ thằng nào cũng không được đổ tại. Số phận con ngưòi sinh ra ở đâu là random. Không đựoc bao giờ đổ tại cho số đen, xui, tại vì mình luôn nắm trong tay số phận của mình. Nhiều thằng thấy hay đổ tại do có nhiều quan liêu, bố mẹ nó quen nên em không vào được chỗ làm ấy, không thể cạnh tranh với nó, hehe tôi thấy có đến 90% thằng nào lăn tăn đến vấn đề đấy truớc khi thi xin việc làm vào đâu thì cầm chắc cái trượt. Cái chính là yếu tố con nguời, dù học ở đâu cũng thế
Theo tôi, cái rào cản về tầm nhìn, văn minh tri thức cao khiến cho một thằng đi học nước ngoài về không hòa nhập được là chuyện không có gì hay ho cả. Một là thằng đi nước ngoài về có thể cố tình tạo như thế, cứ nghĩ đi Tây về, cầm bằng Tây về sẽ làm bố người ta, tự coi mình là phải ngồi chiếu trên ở xã hội Việt nam. Hai là nó là thằng được học ở nước ngoài nhưng bản chất năng lực của nó kém. Ba là tư tuởng trong nhận thức của nó thường bị sai lệch, chưa được giáo dục đầy đủ về vốn sống lành mạnh (thế nên cũng hơi ái ngại khi để học sinh VN chưa học hết trung học đã đi du học, ở tuổi này các cháu thường chưa được trang bị về lối suy nghĩ, về ý nghĩa phải bảo vệ bản sắc của mình). Bốn là làm gì có chuyện khi anh về mà không gặp được đối tác để nói chuyện cho hợp, dù tầm nhìn anh có cao, có rộng, anh có văn minh đến đàu thì khi về nhà anh luôn tìm được cho mình nhũng nguời bạn có cùng tầm nghĩ. Nói thật ở nhà không thiếu nguời giỏi để Châu phải bi quan như thế. Tôi có thể thống kê thế này: Ví dụ Vn là 500 ngưòi, trong đó có khoảng 10 nguời là giỏi, thì số lượng ngưòi đi nuớc ngoài về chỉ đóng góp được có 2 thằng (mặc dù hầu như thằng nào đi nước ngoài về cũng là giỏi cả). Vậy tại sao 2 thằng kia khi về đâu có bị lạc lõng, còn 8 thằng có thể nói chuyện với nó kìa mà.
Nếu nói nguời giỏi sau này nắm vận mệnh của đấy nuớc, thì vị trí của nhũng ngừoi học nuớc ngoài cũng mới chỉ là 1/5 (căn cứ vào tiếng nói của số phiếu). Nếu cứ cho rằng ai đi nước ngoài cũng không về nước, thì đất nước sẽ thiệt hại mất 2 thằng giỏi, sẽ là đau nhưng cũng còn đến 8 thằng lo vận mệnh đất nước. Vấn đề đi hay ở của dân du học cũng không phải quyết định tất cả sự hưng thịnh của quốc gia, mặc dù nó cũng rất quan trọng.
Tạm thế đã lúc nào rảnh ta tranh luận tiếp
 
Last edited by a moderator:
Tống Minh Tuấn nói:
Nguyễn Minh Châu nói:
Và chính cái sự văn minh này làm ta trở nên lạc lõng trong xã hội Việt Nam vốn dĩ bản chất là lai căng, là cô gái đồng trinh bị nền văn minh Trung Hoa cưỡng hiếp*. Ta xa lạ với người thân, với bạn bè, với cả xã hội và thậm chí cả với chính ta. [/i]
Đọc bài của Châu cũng có thấy hay, nhưng dầu sao vẫn không khí nó hơi nặng nề.
===> Mình cũng thấy bài của Châu hay nhưng mình đồng tinh với ý kiến của Tuấn hơn. Bây giờ đang muộn thi, đọit tối sẽ nói thêm. :cry:
 
Last edited by a moderator:
Nếu mà kể ra thì có nhiều chuyện đến bây giờ nghĩ lại thấy buồn cười. Khi mình mới về VN, đặt tay vào đâu cũng thấy bụi bặm, nhìn cái gì cũng thấy bụi bám đen, cáu bẩn rất khó chịu đâm ra cứ mỗi sáng tới công ty lại phải bỏ ra mất 5-10 phút để lau bụi trên bàn, trên máy tính..., kị kị, cọ cọ, chiều về thì lại lấy khăn phủ lại... Hay là đi ăn ở ngoài hàng cũng vậy... lúc đầu bảo đi ăn ở mấy cái hàng bên vỉa hè là lắc đầu quầy quậy... ăn uống thì vào trong nhà mà ăn chứ ai lại ngồi chềnh ềnh ngoài đường cho mọi người nhìn, bụi bặm, bẩn thỉu... thế nhưng 1 thời gian mới hiểu 1 điều rằng có nhiều quán bình dân ăn còn ngon hơn nhiều so với nhà hàng, và đi ăn quán cũng có cái thú vui của nó :) Cuối cùng thì cũng quen tất. Còn những cái gì mình không thích thì mình tự mà sửa lấy chứ đâu có bằt người khác theo mình được. Không lẽ bắt cái nước VN nó có ít bụi hơn chăng? Hay bắt bọn nhà hàng nó nấu ăn ngon hơn? Rồi tới khi qua US, vừa bỏ miếng thịt ra để chuẩn bị nấu, chưa kịp nấu thì đã bị mọi người cất ngược lại vào tủ lạnh bảo là để ở ngoài lâu quá sợ nó bị vi khuẩn len men :D. Nấu ăn xong, mình đã lau chùi bằng nước đến là kĩ rồi, lại thấy bọn nó chạy đi lấy cái bình xịt chống khuẩn xịt tứ túng và lau lại... nghe chừng cũng tự ái ra phết :D Lúc đó thì chỉ biết lẩm bẩm: cả dân tao ăn còn bẩn hơn thế có chết ai đâu :D

Còn nói về chuyện đi làm, cách làm việc ở nước ngoài nó cũng khác với ở VN. Nói đến chuyện nhờ vả ai việc gì... hoặc chỉ là sự giúp đỡ thông thường, anh giúp tôi việc này, tôi giúp anh việc khác, hoặc... thỏa thuận thẳng thắn hết bao nhiêu, ok thì làm , không thì thôi. Về đến VN, cứ nghĩ phải đến chuyện phải nhờ vả việc gì, chẳng bao giờ biết là cần phải đưa bao nhiêu cả, đưa nhiều thì bị nói là "phá giá", đưa ít thì còn bị gây hơn là không đưa :D Thế rồi cuối cùng thì đành chơi bài... anh cần bao nhiêu, nói thẳng thắn, đỡ mất lòng nhau, như thế cuối cùng lại hay hơn là cứ úp úp, mở mở. Tất nhiên mọi cái còn là do cách mình làm việc nữa.

Nếu nói về dân phương Tây nó galant hơn dân VN có khi cũng chẳng đúng. Nhiều khi, gặp 2 anh chị Tây đi với nhau, chị thì vẫn xách đồ lặc lè còn anh thì cũng vẫn đi tung tẩy như không. Trong khi đó chỉ cần anh chàng chạy ra mua ngay bó hoa tặng cô nàng thì cô nàng đã sung sướng cười ngất ngây rồi! Mỗi người một tính, một hoàn cảnh... chẳng so sánh được.

Khả năng chịu đựng và khẳng thích nghi môi trường mới của con người có thể được coi là vô hạn! (Câu này không phải do mình nói, xin đừng ai bắt bẻ mình! :D) Riêng mình ngẫm đi , ngẫm lại thì thấy không sai.

Không kể những người đi du học hay đi làm ăn buôn bán hay sinh sống ở nước ngoài một thời gian khá dài, mà thậm chí cả những người đi tàu viễn dương ngày xưa hoặc những người phi công, tiếp viên hàng không... bất kì ai khi phải thay đổi mọi trường sống mà họ đã kịp thích nghi với thì đều có cảm giác bị shock và đều có cảm giác thấy mình lạc lõng với môi trường xung quanh. Nhưng không thể vì bị lạc lõng mà lại tự tách mình ra và làm mình thêm bị lạc lõng với xung quanh. Sống một thời gian, bạn sẽ phải tự tìm cách hòa nhập với môi trường mới và khi đó bạn sẽ quen với môi trường mới.

Ở đây mình sẽ nói cụ thể hơn về những người đi du học và cảm giác của họ thực sự sau khi đã trở về sống và làm việc ở Việt nam.

Không thể không thừa nhận 1 điều là sự khác biệt về học vấn, môi trường sống, học tập khác nhau cũng sẽ làm cho mọi người có những nhận thức khác nhau về cuộc sống và khó tìm được tiếng nói chung. Không chỉ riêng những người đi du học về cảm thấy nói chuyện với những người học ở VN khó hơn mà ngay cả những người học đại học ở Việt Nam sang đi làm ở nước ngoài cũng thường không có chung ngôn ngữ với những người là sinh viên học tai nước đó! Ngay như ở nhà học sinh phổ thông học trường này cũng đã cảm thấy khác với học sinh trường khác rồi huống chi! Người ta vẫn chẳng nói "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã" hay sao? Vậy thì cách đơn giản nhất - hay chơi và kết bạn với những người có cùng hoàn cảnh như bạn, như vậy ít nhất bạn cũng sẽ đỡ cảm thấy lạc lõng hơn với xung quanh. Bước tiếp theo, để hòa nhập hơn với môi trường thì hãy tìm cách tiếp cận và hòa đồng với những người khác nữa. Không có nghĩa rằng bạn có điều kiện sống hoặc làm việc ở những môi trường tốt hơn là có quyền chê bai những người không có điều kiện bằng bạn. Bạn hơn người ta về điều này, nhưng bạn lại thua người ta về điều khác. Chắc chắn bạn cũng sẽ tìm thấy 1 điều gì đó chung. Chưa kể thời gian sẽ làm cho bạn có những điều chung.

Đúng là có rất nhiều người, sau khi sống và làm việc ở nước ngoài 1 thời gian dài, họ đã tạo được những mối quan hệ với xung quanh để sống, để làm việc, họ cảm thấy cuộc sống của họ tương đối ổn định rồi, bây giờ lại phải về VN, lại phải làm lại tất cả từ đầu và không biết tương lai sẽ thế nào... họ cảm thấy ngại. Ngại sự thay đổi nhiều hơn là họ không thể thay đổi để hòa nhập. Ở bên nước ngòai, có thể bạn học rất giỏi, có thể đường đường chính chính là 1 ông chủ nhỏ, tự dưng về VN, lại đi xin việc ở 1 nơi nào đó, lại để cho 1 người kém hơn mình đè đầu cưỡi cổ mình... quả là khó chịu! Thế tại sao bạn không nghĩ rằng có thể có những tương lai khác đang chờ đợi bạn? Nếu thực sự giỏi - bạn hãy đi làm đi và qua thời gian hãy chứng minh cho người khác hiểu là bạn giỏi thật để họ phải phục bạn và bạn cũng sẽ có những cơ hội không kém gì người khác! Nhưng hãy lưu ý 1 điều - bạn giỏi không có nghĩa đơn thuần là giỏi về kiến thức mà còn phải biết giỏi trong cách sống để phù hợp với môi trường mà bạn tồn tại nữa!

Hãy làm sao tạo cho mình được một suy nghĩ: ở bất kì đâu, bất kì hoàn cảnh nào ta cũng có thể sống được, luôn sẵn sàng thay đổi những thói quen cố hữu và bắt đầu mọi cái lại tự đầu.
 
Định trả lời tiếp ý của Châu nhưng chị Giao nói đủ rồi nên thấy không cần nói thêm gì nữa.

To: Tống Minh Tuấn
Quote: Thứ hai, có thể do môi trường giáo dục đào tạo của nước ngoài quá tốt, tốt đến mức thường làm lóa mắt ngay nhiều thằng đi học, khiến cho văn hóa phương Tây đã thay thế toàn bộ văn hóa Việt trong đầu óc nó, trong đầu nó chỉ toàn chuẩn mực hóa tiêu chuẩn phương Tây, khiến nó quên đi ngay rằng, nước Việt nam, giáo dục Vn dù còn nhiều tiêu cực đã cấp học bổng, tạo điều kiện cho nó đi với múc đích là giúp cho nước nhà, mà đã quên đi điều này thì là sự sỉ nhục.===> thực ra cũng có nhiều người đi du học tự túc, số còn lại thì tự xin học bổng nuwongs ngoài chứ đợi Nhà nước Việt Nam thì có mà còn lâu mới đến luwojt mình. Toàn kiểu quen biết cả thôi. Một số bạn học của anh hồi đại học chỉ giỏi đi đêm, bây giờ thành giảng viên của trường đó, rồi cũng được nhà nước cấp học bổng hco đi học==> thế nên chẳng biết bao giờ VN mới khá đuwojc.

Số người du học ở lại cũng có nhưng số về cũng nhiều. Dù sao quê hương vẫn hơn, với lại có giỏi thì đem kiến thức học được để thi thố ở quê hương mình chứ ra nước ngoài cùng lắm cũng chỉ là thằng làm thuê thôi.
 
Hẹ hẹ em viết một bài khá dài nhưng lại xóa đi vì máy bay tiêm kích bắn trúng mấy mục tiêu nhạy cảm. Chị Giao cũng viết một bài dài lê thê thế chốt lại chị đã đi làm ở Việt Nam chưa? Có những cái không thể mơ mộng được. Em có thể khẳng định 99.99% dân du học tự túc (không do Chính phủ tài trợ) khi về nước đều có ý định mở công ty riêng hoặc làm cho nước ngoài. Có ai phản đối không?

Nếu không thì có gì để nói nữa đâu.
 
Nguyễn Minh Châu nói:
Hẹ hẹ em viết một bài khá dài nhưng lại xóa đi vì máy bay tiêm kích bắn trúng mấy mục tiêu nhạy cảm. Chị Giao cũng viết một bài dài lê thê thế chốt lại chị đã đi làm ở Việt Nam chưa? Có những cái không thể mơ mộng được. Em có thể khẳng định 99.99% dân du học tự túc (không do Chính phủ tài trợ) khi về nước đều có ý định mở công ty riêng hoặc làm cho nước ngoài. Có ai phản đối không?

Nếu không thì có gì để nói nữa đâu.
Kính trình bẩm thưa với em :D chị về nước ngày 11-6-99 và chị đi làm ngày 25-6-99 cho tới ngày 31-1-02. Chính xác được 2 năm rưỡi có lẻ.:D Và nếu nói về bản thân thì lúc mới về, chỉ định về phép có 3 tháng, gửi con cho bà ngoại và lên đường tiếp, nhưng ngồi nhà không 3 tháng thì buồn quá nên kiếm việc đi làm cho vui, và rồi cuốn vào công việc và ở lại luôn. Đến khi đi qua US lại ... cho tới khi chưa ổn định và chưa thích hợp thực sự với công việc ở bên này thì lại chỉ muốn trở về lại VN vì quả thực thấy ở VN cũng còn rất nhiều cơ hội cho mình làm và phát triển :) Đến giờ phút này vẫn thấy nếu mình ở nhà thì mình còn làm được nhiều việc nữa.

Còn việc về mở cty riêng... không chỉ dân du học tự túc mà ngay cả dân đi học theo dạng học bổng như bọn chị ngày xưa (mà lại là thế hệ cuối cùng thời bao cấp!) và kể cả những người sau này cũng vậy... nếu có khả năng, có điều kiện và có ý tưởng để phát triển thì việc mở cty riêng cũng là việc khuyến khích làm. Thời buổi kinh tế bây giờ việc mở công ty riêng hay làm cho công ty nhà nước hay là làm cho công ty nước ngoài có quan trọng gì nữa đâu!
 
Chị Giao đi bằng học bổng của Chính phủ thì phải về làm cho Nhà nước là chuyện đương nhiên.

Còn nói về chuyện thành lập công ty riêng, trong 100 người may ra chỉ có 10 người có khả năng kinh doanh, trong 10 người đấy may ra nữa chỉ có 1 người thành đạt. 99 người còn lại nếu không làm cho Nhà nước là một sự lãng phí lớn. Kinh tế tư bản ở Việt Nam chỉ có khả năng tập trung vào các ngành dịch vụ, công nghệ cao là chính, các ngành còn lại của Nhà nước nếu không có sự đầu tư về nhân lực thì làm ăn cái gì?

Mà chị rất mâu thuẫn, một mặt thì bảo phải về phục vụ đất nước, mặt khác lại nói thời buổi kinh tế bây giờ việc mở công ty riêng hay làm cho công ty nhà nước hay là làm cho công ty nước ngoài có quan trọng gì nữa đâu!. Thế về hay ở đâu có quan trọng mẹ gì? hẹ hẹ
 
Nguyễn Minh Châu nói:
Chị Giao đi bằng học bổng của Chính phủ thì phải về làm cho Nhà nước là chuyện đương nhiên.

Còn nói về chuyện thành lập công ty riêng, trong 100 người may ra chỉ có 10 người có khả năng kinh doanh, trong 10 người đấy may ra nữa chỉ có 1 người thành đạt. 99 người còn lại nếu không làm cho Nhà nước là một sự lãng phí lớn. Kinh tế tư bản ở Việt Nam chỉ có khả năng tập trung vào các ngành dịch vụ, công nghệ cao là chính, các ngành còn lại của Nhà nước nếu không có sự đầu tư về nhân lực thì làm ăn cái gì?

Mà chị rất mâu thuẫn, một mặt thì bảo phải về phục vụ đất nước, mặt khác lại nói thời buổi kinh tế bây giờ việc mở công ty riêng hay làm cho công ty nhà nước hay là làm cho công ty nước ngoài có quan trọng gì nữa đâu!. Thế về hay ở đâu có quan trọng mẹ gì? hẹ hẹ
Em thân mến ơi, em đọc lại bài chị đi, có chỗ nào chị hô hào là phải về VN đi làm thì mới gọi là phục vụ cho đất nước hay không? Nói vậy chẳng hóa tự đấm vào mặt mình vì tại sao không ở nhà làm việc để cho đúng với cái nghĩa phục vụ cho đất nước, cho dù ở nhà biết đâu mình lại là 1 trong những thành viên lũng đọan, đầu cơ buôn lậu nhất!?

Bài viết của em đầu tiên đề cập đến vấn đề không hòa nhập được với môi trường sau khi đi du học trở về khiến cho mọi người cảm thấy bất bình thôi. Còn ở đây không ai bàn luận tới việc về nước đi làm hay ở lại không về hoặc là phải làm gì thì mới chứng tỏ được lòng yêu nước hay là phục vụ tổ quốc! Cho nên chính xác là về hay ở đâu không quan trọng gì. Việc culture shock ngược khi trở về là chuyện mình chắc chắn gặp phải, nhưng không vì thế mà không dám về hoặc không vì thế mà tỏ ra khinh rẻ cái nơi mình đã sinh ra và lớn lên cũng như coi thường những người đang sống ở nơi đó!

Còn như em ví dụ trong 100 người chỉ có 1 người thành đạt được còn 99 người khác hoặc vì không có khả năng kinh doanh, hoặc vì kinh doanh mà không thành đạt thì hãy vui vẻ mà đi làm thuê cho người giỏi hơn mình đi. Làm trong nhà nước hay làm thuê cho cty nước ngoài hay làm thuê cho 1 cái thằng giỏi hơn kia cũng có sao đâu. Có như thế thì mới hiểu rằng mình cũng chẳng là gì để mà lúc nào cũng tự dương tự đắc và cũng đừng có đổ lỗi tại vì mình không hòa nhập nổi để mà bào chữa cho sự kém cỏi của mình.
 
Top